Narodowy Bank Polski przypomina wspaniałe dzieje: Hołd pruski oraz Hołd ruski

Janusz Michalczak
Prezentacja monet Narodowego Banku Polskiego w krakowskiej Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. Wyjątkowe wydarzenie we wspaniałej oprawie muzealnej i w gronie znamienitych gości. Na zdjęciu od prawej prof. Adam Glapiński, prezes Narodowego Banku Polskiego, dr hab. Andrzej Betlej, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie oraz Katarzyna Basiak-Gała, dyrektor oddziału Narodowego Banku Polskiego w Krakowie. Janusz Michalczak
Emisją dwóch wyjątkowych monet Narodowy Bank Polski przypomina wraz z hołdem lennym, który oddany został Zygmuntowi Staremu przez Albrechta Hohenzollerna, wielkiego mistrza Zakonu Krzyżackiego, również hołd cara Wasyla IV Szujskiego złożony królowi Zygmuntowi III Wazie.

- Kolekcjonerskie monety Narodowego Banku Polskiego zbiegają się bezpośrednio z ideą, która przyświecała Janowi Matejce, upamiętnienia wielkich wydarzeń - mówił podczas krakowskiej prezentacji monet dr hab. Andrzej Betlej, dyrektor Muzeum Narodowego w Krakowie, które jest gospodarzem Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach. - Malarz był nie tylko wspaniałym artystą, ale też twórcą narodowej wyobraźni. Kiedy mówimy dziś ,,bitwa pod Grunwaldem”, widzimy obraz Jana Matejki. A gdy myślimy o polskich władcach, to mamy przed oczami postacie narysowane przez Jana Matejkę.

Autorem idei emisji obu monet jest Adam Glapiński, prezes Narodowego Banku Polskiego. - Początkowo myślałem o emisji jednej, dwóch monet poświęconych Janowi Matejce, wielkiemu malarzowi, będącemu twórcą mającym nam coś bardzo ważnego do powiedzenia, przekazującym Polakom istotne przesłanie - mówił w piątek Adam Glapiński, prezes NBP. - Takie też są te dwa obrazy, które zachęcały i zachęcają do działania na rzecz niepodległości. Ale nie byle jakiej - tylko dumnej i szlachetnej.

Gdy króla Polski ogłoszono carem Rosji

Imponujący „Hołd pruski” znajduje się w Galerii Sztuki Polskiej w Sukiennicach. Obraz „Carowie Szujscy na sejmie warszawskim” możemy zaś oglądać w Domu Jana Matejki przy ul. Floriańskiej w Krakowie. Ma niewielkie wymiary (42 x 63 cm), ale wywołuje równie potężne wrażenie, na co zwraca uwagę Marta Kłak-Ambrożkiewicz, opiekunka tej placówki muzealnej. - Obydwa obrazy niosą ważną treść, ilustrując potęgę pierwszej Rzeczpospolitej, państwa wielonarodowego, wieloreligijnego i prawdopodobnie najbardziej tolerancyjnego w Europie - zaznaczył prof. Adam Glapiński.

Uwieczniony przez Jana Matejkę ,,Hołd ruski” (29 października 1611 r.) był pokłosiem jednego z największych zwycięstw w dziejach polskiego oręża - bitwy pod Kłuszynem, w której dowodził znakomity strateg - hetman Stanisław Żółkiewski. Polacy zwyciężyli, mimo ogromnej dysproporcji sił.

Sukces ten umożliwił zajęcie Moskwy oraz samego Kremla (8-9 października 1610 r.) i aresztowanie cara (zdetronizowanego przez bojarów na wieść o klęsce) z rodziną - braćmi i siostrą. 17 sierpnia 1610 r. hetman Żółkiewski podpisał traktat, mocą którego młody królewicz Władysław, syn Zygmunta III, uznany został za cara Rosji. Dla współczesnego Czytelnika zaskakujący może być fakt, że wiadomość o carze z Polski przyjęta została w Rosji entuzjastycznie.

W Soborze Uspieńskim bojarzy złożyli nowemu władcy przysięgę na wierność. Uchwalono również utrwalenie przyjaźni między Polską a Moskwą „na wieki”. Ciekawostką jest, że w latach 1610-1612 w mennicy moskiewskiej i nowogrodzkiej bito monety z podobizną cara Władysława Zygmuntowicza. Niedawno w Polsce wylicytowano złotą kopiejkę z tego okresu za 63 tys. zł.

Prusy Książęce deklarują wierność Koronie Polskiej

Trwająca ponad 100 lat wojna na przełomie XV i XVI wieku osłabiła znacząco Zakon Krzyżacki. Hołd złożony królowi Zygmuntowi Staremu przez wielkiego mistrza Albrechta Hohenzollerna kładł kres aktywności zakonu, który mieczem ,,ewangelizował” podległe sobie ludy. Mimo bliskiego pokrewieństwa z królem Polski, który był wujem wielkiego mistrza (matką Albrechta Hohenzollerna była Zofia Jagiellonka) wojna z Polską doprowadziła nawet do krzyżackiego przymierza z Rosją.

Za sprawą hołdu Prusy Zakonne zostały przekształcone jako lenno Polski, w Księstwo Pruskie. Imponująca uroczystość odbyła się 10 kwietnia 1525 roku na Rynku Głównym w Krakowie na tzw. Goldzie, miejscu, w którym oddawano hołdy władcom Rzeczpospolitej. Prusy Książęce stały się lennem dziedzicznym. I niewiele brakowało, aby zostały - na początku XVII wieku - inkorporowane na stałe w granice Rzeczpospolitej. Podobnie jak mogła się ona powiększyć o terytorium Rosji, która miała powierzchnię 4 milionów kilometrów kwadratowych. Obraz mistrza Jana Matejki poświęcony temu wielkiemu wydarzeniu krzepił w XIX stuleciu serca obywateli Rzeczpospolitej i budził nadzieję, że wkrótce powróci ona na mapę świata.

Krakowska premiera zgromadziła wielu znamienitych gości. Uczestniczyli w niej m.in. marszałek województwa małopolskiego Witold Kozłowski, a także rektorzy krakowskich uczelni, przedstawiciele krakowskiego korpusu dyplomatycznego i generalicji.

Muzeum Narodowe w Krakowie wpisane w pracę na rzecz Niepodległości

Nowe stawki VAT. Co zdrożeje?

Wideo

Materiał oryginalny: Narodowy Bank Polski przypomina wspaniałe dzieje: Hołd pruski oraz Hołd ruski - Gazeta Krakowska

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3